Ngày 23 tháng Chạp hằng năm không chỉ là thời điểm báo hiệu Tết Nguyên Đán đang đến rất gần, mà còn là ngày lễ quan trọng bậc nhất trong tâm thức người Việt: Lễ tiễn ông Công ông Táo. Đây là thời điểm quan trọng để mỗi gia đình Việt làm lễ tiễn Táo Quân về trời, báo cáo công việc một năm qua với Ngọc Hoàng. Tuy nhiên, rất nhiều gia chủ vẫn còn băn khoăn: Cúng giờ nào tốt nhất? Bài văn khấn ông Công ông Táo nào là chuẩn nhất?
Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn bài văn khấn Táo quân chuẩn cùng hướng dẫn sắm lễ, thực hành nghi thức chi tiết; nếu gia đình có bao sái/lau dọn ban thờ trước khi cúng, bạn có thể tham khảo thêm văn khấn bao sái ban thờ để thực hiện đúng nghi lễ.
Tổng hợp văn khấn ông Công ông Táo chuẩn ngày 23 tháng Chạp
Văn khấn ông Công ông Táo hiện có nhiều phiên bản khác nhau. Dưới đây là một số phiên bản bài khấn phổ biến nhất:
Văn khấn ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp
Nam mô a di đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương
Con kính lạy Ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Tín chủ (chúng) con là: ……………
Ngụ tại: …………
Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm luật, xiêm hài áo mũ, kính dâng tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái.
Chúng con kính mời ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật.
Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm. Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai gái, già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành. Chúng con lễ bái tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần phù hộ độ trì.
Nam mô a di đà Phật! (3 lần)
Văn khấn Nôm lễ ông Công ông Táo truyền thống
Hôm nay là ngày… tháng… năm Ất Tỵ.
Tên tôi (hoặc con là)…, cùng toàn gia ở…
Kính lạy đức Đông Trù tư mệnh Táo phủ Thần Quân:
(Có thể khấn thêm: Thổ địa Long Mạch Tôn Thần. Ngũ phương ngũ thổ Phúc Đức chính Thần)
Hàng năm gặp tiết hết năm, tháng vừa cuối Chạp. Gia đình sửa lễ bạc dâng lên. Cảm tạ phúc dày nhờ Thần phù hộ. Kính mong thần tâu bẩm giúp cho:
Bếp trong nếp sống rất hòa, ngoài mặt dám rằng cũng đẹp. Cảm thông xin tấu thực thà.
Cầu mong giúp đỡ lợi lạc. Người người lo ấm, cả nhà thêm tiếng tốt lẫy lừng. Việc việc thành công, một cửa ngút khí lành man mác. Muôn trông ơn đức vô cùng.
Cẩn cáo (vái 4 vái)
Nam mô A di đà Phật! (2 lần)
Mẫu văn khấn ông Công ông Táo truyền miệng dân gian
Nam mô a di đà Phật! (3 lần)
Kính lạy Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân!
Tín chủ con là : ………….
Ngụ tại : …………………..
Nhằm ngày 23 tháng Chạp, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén Tâm Hương dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời:
Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Phỏng theo lệ cũ, Ngài là vị chủ, Ngũ Tự Gia Thần, soi xét lòng trần, Táo Quân chứng giám.
Trong năm sai phạm, các tội lỗi lầm, cúi xin Tôn Thần, gia ân châm chước. Ban lộc, ban phước, phù hộ toàn gia, trai gái, trẻ già, an ninh khang thái.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Nam mô a di đà Phật! (3 lần)
Mẫu văn khấn ông Công ông Táo ngày 30 Tết
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.
Con kính lạy ngài cựu niên đương cai Hành khiển: Sở Vương Hành khiển, Hoả Tinh hành binh chi thần, Biểu Tào phán quan.
Con kính lạy ngài đương niên Thiên quan: Ngô Vương Hành khiển, Thiên Hao hành binh chi thần, Hứa Tào phán quan.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.
Nay là phút giao thừa năm Ất Tỵ, chúng con là…, sinh năm…, nơi ở hiện tại…
Phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân.
Nay ngài Thái tuế tôn thần trên vâng lệnh Thượng đế giám sát vạn dân dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều để khuyết lưu phúc lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa vật phẩm, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án. Cúng dâng Phật Thánh dâng hiến Tôn thần, đốt nén tâm hương dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai, ngài Tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành Hoàng Chư vị Đại Vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài thần, các bản gia Táo quân và chư vị thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ: Minh niên khai thái, trú dạ cát tường, thời thời giữ được bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng.
Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A di đà Phật! (nói 3 lần, cúi lạy 3 lần).
Sắm lễ cúng ông Công ông Táo gồm những gì?
Nhiều người lầm tưởng mâm cúng Táo Quân phải thật linh đình, mâm cao cỗ đầy mới là tốt. Tuy nhiên, cốt lõi của việc thờ cúng nằm ở lòng thành. Tùy vào điều kiện kinh tế và thời gian, bạn có thể chuẩn bị lễ vật sao cho phù hợp, miễn là chỉn chu và sạch sẽ.
Về cơ bản, mâm lễ cúng ông Công ông Táo sẽ gồm các lễ vật sau:
Lễ vật truyền thống (Bắt buộc)
- Mũ Ông Công Ông Táo: Một bộ tiêu chuẩn gồm 3 chiếc: 2 mũ đàn ông (có cánh chuồn) và 1 mũ đàn bà (không có cánh chuồn). Màu sắc của mũ áo thường thay đổi theo Ngũ hành của năm.
Ví dụ: Năm 2026 (theo lịch dương, nhưng âm lịch vẫn là nghi thức tiễn năm cũ Ất Tỵ – hành Hỏa hoặc đón năm mới Bính Ngọ – hành Hỏa), gia chủ nên ưu tiên chọn màu Đỏ hoặc các màu tương sinh để hợp phong thủy; bạn có thể tham khảo thêm vòng tay đá phong thủy theo mệnh để lựa chọn màu phù hợp.
- Cá chép: Đây là phương tiện duy nhất để Táo Quân cưỡi về trời. Nên sử dụng 3 con cá chép đỏ còn sống, khỏe mạnh, bơi lội linh hoạt trong chậu nước sạch. Nếu không mua được cá sống, có thể dùng cá chép giấy (đốt cùng vàng mã).
- Các vật phẩm khác: Tiền vàng, 1 đĩa trầu cau, 1 lọ hoa tươi (cúc vàng, hoa hồng), 1 đĩa ngũ quả, hương, nến.
Mâm cỗ cúng (Mặn và Chay)
Gia chủ có thể lựa chọn cúng mặn hoặc cúng chay tùy theo tín ngưỡng và nếp sống của gia đình:
Mâm cỗ mặn:
- Gà luộc (nên chọn gà trống thiến, ngậm hoa hồng).
- Xôi (Xôi gấc biểu tượng cho may mắn, hoặc xôi đỗ).
- Giò lụa hoặc chả nem.
- Canh măng miến lòng gà.
- Một món xào thập cẩm.
Mâm cỗ chay (Dành cho gia đình Phật tử):
- Xôi chè (chè trôi nước hoặc chè kho).
- Các món xào, canh từ rau củ quả.
- Mâm ngũ quả tươi ngon.
Cúng ông Công ông Táo ngày nào, giờ nào tốt?
Thời gian cúng và vị trí cúng ông Công ông Táo cũng rất quan trọng. Bạn có thể tham khảo gợi ý dưới đây:
Vị trí cúng: Ban thờ hay Bếp?
Nhiều người cho rằng Táo Quân cai quản bếp núc nên phải cúng ở bếp. Tuy nhiên, theo các chuyên gia văn hóa và phong thủy, nơi cúng chuẩn nhất là Bàn thờ gia tiên. Lý do là vì bàn thờ là nơi trang trọng, linh thiêng nhất trong nhà, là nơi kết nối giữa âm và dương.Việc đặt mâm cúng ở bếp (nơi nấu nướng) thường khó đảm bảo sự thanh tịnh, trang nghiêm cần thiết. Sau lễ, gia đình nên dọn gọn khu vực bếp; nếu bạn quan tâm vật phẩm trấn giữ không gian, có thể tham khảo đá thô phong thủy để bố trí phù hợp.
Nếu gia đình có ban thờ Táo quân riêng (thường đặt cao hơn bếp) thì cúng tại đó là tốt nhất. Nếu không, hãy cúng tại bàn thờ chính cùng với gia tiên; khi bài trí không gian thờ, bạn có thể tham khảo thêm quả cầu phong thủy để tăng tính cân đối và cảm giác trang nghiêm.
Giờ cúng đẹp
Theo quan niệm, cổng Thiên đình sẽ đóng cửa sau giờ Ngọ (12h trưa) ngày 23 tháng Chạp. Do đó, nguyên tắc bất di bất dịch là: Phải hoàn tất nghi lễ trước 12h trưa ngày 23.
Các khung giờ đẹp bạn có thể tham khảo:
- Chiều/Tối ngày 21 hoặc 22 tháng Chạp: Phù hợp cho người bận rộn.
- Sáng ngày 23 tháng Chạp (Từ 7h – 11h): Đây là thời điểm lý tưởng nhất, khí trường vượng, rất tốt cho việc tiễn đưa thần linh.
Quy trình thả cá chép cúng ông Công ông Táo đúng
Thả cá chép không chỉ là đưa tiễn Táo quân mà còn mang ý nghĩa phóng sinh, tạo phúc. Tuy nhiên, hành động này cần đi đôi với ý thức bảo vệ môi trường.
- Thời điểm thả: Sau khi hương đã tàn, gia chủ hóa vàng mã rồi mang cá đi thả ngay. Không để cá trong nhà quá lâu khiến cá yếu, chết.
- Cách thả: Chọn ao, hồ, sông sạch sẽ, nước lưu thông tốt. Khi thả, hãy để miệng túi hoặc chậu sát mặt nước nghiêng nhẹ để cá tự bơi ra.
- TUYỆT ĐỐI KHÔNG: Đứng từ trên cầu, trên đường ném mạnh cá xuống nước. Hành động này có thể làm cá bị thương hoặc chết, mất đi ý nghĩa tâm linh.
“Thả cá, đừng thả túi nilon”. Hãy thu gom túi nilon, chân hương, tro hóa vàng và bỏ đúng nơi quy định. Giữ cho dòng sông sạch là tích thêm phúc đức cho gia đình.
Những đại kỵ cần tránh khi cúng ông Công ông Táo
Để tránh “mất lộc” hoặc phạm phải những điều xui xẻo, khi làm lễ cúng ông Công ông Táo gia chủ cần lưu ý:
- Không cầu xin tài lộc, sung túc: Táo quân lên thiên đình là để báo cáo công tội, việc tốt xấu của gia chủ. Ngài không phải là Thần Tài để ban phát tiền bạc. Việc cầu xin sai mục đích được xem là không hiểu lễ nghĩa.
- Không cúng sau 12h trưa ngày 23: Như đã nói, giờ Ngọ là giờ Táo quân bay về trời. Cúng sau giờ này coi như Táo quân đã đi rồi, lễ vật không còn ý nghĩa.
- Không đặt mâm lễ dưới đất: Dù nhà chật hẹp, hãy kê mâm lễ lên bàn hoặc kệ cao ráo. Đặt dưới đất bị xem là thiếu tôn trọng.
- Không dùng cá chép rán: Cá chép dùng để cúng phải là cá sống (để bơi về trời) hoặc cá giấy. Tuyệt đối không cúng món cá chép rán.
- Tránh đặt mâm lễ sai hướng: Không đặt mâm lễ hướng thẳng ra cửa chính hoặc những nơi uế tạp (gần nhà vệ sinh, thùng rác).
Lễ cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp không chỉ là một nghi thức tâm linh, mà còn là nét đẹp văn hóa nhắc nhở con người sống hướng thiện, tự soi xét lại mình sau một năm đã qua. Ngoài việc chuẩn bị lễ chu đáo, nhiều gia đình cũng kết hợp dọn dẹp và bố trí đá thạch anh vụn ở các góc nhà/chậu cây để giữ không gian sạch, gọn và dễ chịu dịp cuối năm.