Mùng 1 Tết là thời điểm khởi đầu một năm mới, việc dâng hương và đọc văn khấn không chỉ là truyền thống mà còn là cách để con cháu bày tỏ lòng thành kính, cầu mong bình an. Theo quan niệm của người Việt, “đầu xuôi đuôi lọt”, lễ cúng sáng mùng 1 mang ý nghĩa nghênh đón những điều tốt lành, mời gọi tài lộc và sự che chở của tổ tiên cho cả gia đình trong suốt 365 ngày tới. Bài viết này tổng hợp các bài văn khấn mùng 1 Tết chuẩn theo văn khấn cổ truyền Việt Nam, hướng dẫn sắm lễ đầy đủ và gợi ý thêm về văn khấn giải hạn để gia chủ có sự chuẩn bị chu đáo nhất cho năm 2026 hanh thông.
Ý nghĩa của việc cúng mùng 1 Tết Nguyên Đán
Ngày mùng 1 Tết còn được gọi là ngày Khai Nguyên – nghĩa là buổi sáng đầu tiên của một kỷ nguyên mới, một chu kỳ vận hành mới của đất trời. Việc thắp nén hương thơm vào sớm mai mùng 1 mang một sức mạnh tâm linh vô cùng to lớn.
Đây là dịp để con cháu bày tỏ lòng hiếu kính, mời tổ tiên, ông bà về cùng ăn Tết, chung vui với gia đình. Khói hương bay lên mang theo những lời nguyện cầu về sức khỏe, bình an và sự thịnh vượng. Người Việt tin rằng, nếu lễ cúng đầu năm diễn ra suôn sẻ, trang nghiêm thì cả năm đó gia đạo sẽ được êm ấm, quý nhân phù trợ. Nhiều gia chủ trong dịp này cũng thường đeo bên mình những chiếc vòng tay đá phong thủy hợp mệnh để kích hoạt thêm năng lượng may mắn trong giờ khắc đầu năm.
Đây cũng là bữa cơm đầu tiên của năm mới, nơi ranh giới giữa cõi âm và cõi dương dường như mờ đi, chỉ còn lại sự ấm áp của tình thân và lòng thành kính. Mùi trầm hương thoang thoảng cùng năng lượng thanh khiết từ các vật phẩm như đá thạch anh vụn (thường được dùng để rải nền trấn trạch hoặc nạp cốt bát hương) giúp thanh lọc không gian, xua tan những điều không may của năm cũ, mở lòng đón nhận những năng lượng tích cực nhất của năm Bính Ngọ.
Sắm lễ cúng mùng 1 Tết gồm những gì?
Lòng thành là cốt yếu, nhưng sự chuẩn bị chỉn chu về lễ vật chính là sự thể hiện rõ nhất thái độ tôn trọng của gia chủ đối với bậc bề trên. Tùy theo truyền thống gia đình, bạn có thể chọn chuẩn bị mâm cỗ mặn hoặc chay:
Mâm cỗ mặn
Một mâm cỗ mặn truyền thống thường không thể thiếu:
- Bánh chưng/Bánh tét: Biểu tượng của đất trời, sự kết nối truyền thống.
- Gà luộc: Phải là gà trống thiến, da vàng óng, miệng ngậm hoa hồng.
- Xôi gấc: Màu đỏ của xôi tượng trưng cho sự may mắn, rạng rỡ cả năm.
- Giò chả: Đại diện cho sự trong ấm ngoài êm.
- Bát canh măng hoặc canh mọc: Tạo sự đầy đặn, ấm cúng cho mâm cỗ.
Mâm cỗ chay
Nếu gia đình theo đạo Phật hoặc có truyền thống thờ Phật, một mâm cỗ chay thanh tịnh gồm rau củ luộc, đậu phụ, canh nấm và các loại bánh trái là sự lựa chọn tuyệt vời để tích đức, cầu may.
Lễ vật bắt buộc trên bàn thờ
Bên cạnh mâm cỗ, gia chủ cần chuẩn bị các vật phẩm sau:
- Hương (nhang) và hoa tươi: Ưu tiên hoa cúc vàng, hoa hồng hoặc những cành đào, cành mai đang chớm nụ. Tuyệt đối không dùng hoa giả.
- Mâm ngũ quả: Đại diện cho ngũ hành, lựa chọn quả tươi, màu sắc rực rỡ, không bị dập nát. Để bàn thờ thêm trang trọng và tụ khí, gia chủ có thể đặt thêm quả cầu phong thủy bên cạnh mâm ngũ quả.
- Trầu cau: Phải có lá trầu, quả cau xanh, quệt chút vôi trắng.
- Nước, rượu, trà: Luôn là số lẻ (3 hoặc 5 chén).
- Vàng mã: Một ít tiền vàng truyền thống để hóa sau khi cúng.
Tổng hợp các bài văn khấn mùng 1 Tết chuẩn nhất
Dưới đây là hai bài văn khấn mùng 1 Tết đúng chuẩn truyền thống, bạn có thể tham khảo. Lưu ý, khi đọc văn khấn, gia chủ cần ăn mặc chỉnh tề, giữ tâm thế tĩnh tại, đọc với âm lượng vừa đủ nghe, rõ ràng và thành tâm.
Bài văn khấn Thần linh mùng 1 Tết
Bài khấn này dành cho Thổ Công, Táo Quân, Long Mạch và các vị tôn thần cai quản trong đất đai nhà mình. Đây là bước “xin phép” quan trọng trước khi mời Gia tiên về.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật. Con kính lạy Phật Trời, Hoàng thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần. Con kính lạy các vị quản giáp xứ này, bản gia Thổ địa, Long Mạch Tôn thần.
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026. Ngày đầu xuân tươi đẹp, con cháu tề tựu tại đây. Tín chủ con là: … Ngụ tại: …
Nay nhân ngày đầu năm mới, tín chủ con cùng toàn thể gia quyến sắm sửa lễ vật, hương hoa, trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án. Chúng con thành tâm kính mời các vị Tôn thần cai quản trong đất này, bản gia Thổ địa, Long Mạch Tôn thần giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin các vị phù hộ độ trì cho gia đình chúng con một năm mới an khang thịnh vượng, vạn sự như ý, công việc hanh thông, gia đạo bình an. Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Bài văn khấn Gia tiên mùng 1 Tết
Sau khi khấn Thần linh, gia chủ tiếp tục khấn mời tổ tiên, ông bà cùng về ngự lãm.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật. Con kính lạy các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, bá thúc huynh đệ, cô di tỷ muội, nội ngoại gia tiên dòng họ …
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ. Tín chủ chúng con là: … cùng toàn thể gia đình con cháu.
Nhân tiết đầu xuân, chúng con sắm sửa cỗ bàn, trà rượu, nén hương thanh tịnh dâng lên trước án. Con cháu thành tâm kính mời các cụ, tổ tiên, các linh hồn tiền nhân về ngự trước cao sơ, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin tổ tiên phù hộ cho con cháu trong nhà cả năm mạnh khỏe, tai qua nạn khỏi, học hành tấn tới, công tác tốt đẹp, gia đình thuận hòa. Chúng con xin hứa sống đúng đạo lý, giữ gìn gia phong để xứng đáng với tổ tông.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Giờ tốt để tiến hành cúng lễ mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026
Năm Bính Ngọ 2026, việc chọn giờ hoàng đạo để dâng hương sẽ giúp gia tăng vượng khí. Theo lịch vạn niên, các khung giờ đẹp trong ngày mùng 1 bao gồm:
| Khung giờ | Tên giờ | Ý nghĩa |
| 23h – 01h | Giờ Tý | Khai xuân sớm, đón nhận vận khí đầu tiên. |
| 05h – 07h | Giờ Mão | Đại cát, rất tốt cho việc cúng gia tiên và xuất hành. |
| 09h – 11h | Giờ Tỵ | Tăng cường tài lộc, sự nghiệp hanh thông. |
| 15h – 17h | Giờ Thân | Mọi việc thuận lợi, bình an. |
Cách thực hiện lễ cúng mùng 1 đúng phong tục
Để nghi lễ diễn ra trang nghiêm và đúng phong thủy, gia chủ nên thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Lau dọn bàn thờ bằng khăn sạch và nước thơm (nước bưởi hoặc quế) từ chiều 30. Sáng mùng 1 chỉ cần kiểm tra lại cho gọn gàng, có thể sắp đặt lại các viên đá thô phong thủy trang trí nếu có để nạp năng lượng tươi mới.
- Bước 2: Bày biện lễ vật: Mâm ngũ quả ở giữa, hoa tươi bên cạnh, mâm cỗ đặt phía trước hoặc bàn phụ bên dưới.
- Bước 3: Thắp đèn nến, sau đó thắp 3 nén hương. Gia chủ nên đứng nghiêm trang, tay chắp trước ngực.
- Bước 4: Đọc bài văn khấn với giọng vừa đủ nghe, thành tâm, chậm rãi.
- Bước 5: Khi hương cháy được khoảng 2/3, gia chủ tiến hành vái tạ, hóa vàng mã (nếu có) và hạ lễ thụ lộc.
Những lưu ý và kiêng kỵ khi cúng lễ đầu năm
Để tránh những sai sót không đáng có gây mất lòng thành, bạn cần ghi nhớ:
- Không cần đọc quá to, chỉ nên khấn lầm rầm đủ mình nghe để thể hiện sự kín đáo, thành tâm và tránh làm xao động không gian tâm linh.
- Tuyệt đối không dùng đồ gi như hoa giả, quả nhựa là điều đại kỵ trong tâm linh vì thiếu đi “sinh khí” và sự chân thành.
- Nguyên tắc “Thần trước – Gia sau”, luôn mời các vị thần trấn giữ đất đai trước để họ “mở cửa” cho tổ tiên vào nhà.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Dưới đây là giải đáp chi tiết một số câu hỏi thường gặp về lễ cúng ngày mùng 1 Tết:
Mùng 1 Tết có cần hóa vàng ngay không?
Không nhất thiết. Theo truyền thống, lễ hóa vàng (đưa tiễn tổ tiên) thường diễn ra vào mùng 3 hoặc mùng 4 Tết. Mùng 1 là ngày mời các cụ về, vì vậy chưa nên hóa vàng ngay. Khi đến ngày tiễn đưa ông bà, bạn nên chuẩn bị kỹ văn khấn lễ tạ năm mới để nghi thức được trọn vẹn.
Có cần cúng mùng 1 ngoài trời không?
Thường thì lễ cúng quan trọng nhất ngoài trời là vào lúc Giao thừa. Sáng mùng 1, lễ cúng chủ yếu tập trung tại bàn thờ Thần linh và Gia tiên trong nhà.
Người đang có tang chế có được khấn không?
Về mặt tâm linh, người đang có tang nên hạn chế đứng ra chủ trì lễ khấn nếu gia đình có người khác đảm đương được. Tuy nhiên, nếu là chủ hộ, vẫn có thể làm lễ nhưng cần giữ tâm thế trang nghiêm, sạch sẽ.
Chuẩn bị mâm lễ với sự thành tâm cho ngày mùng 1 Tết là điều cần thiết để gia chủ tỏ lòng biết ơn với gia tiên. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ và chuẩn bị tốt nhất cho nghi lễ cúng mùng 1 Tết 2026. Chúc bạn và gia đình một năm mới An Khang – Thịnh Vượng – Vạn Sự Như Ý!